ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีความสำคัญมากทั้งในด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม และ ยุทธศาสตร์ ดังนั้น รัฐบาลจึงได้มีนโยบายที่จะพัฒนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เพื่อ ยกฐานะความเป็นอยู่และคุณภาพชีวิตของประชาชนในภาคนี้ให้มีระดับสูงขึ้น   ในการพัฒนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือนั้น รัฐบาลได้ตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษาว่า ความเจริญของประเทศใดย่อมขึ้นอยู่กับระดับการศึกษาของพลเมืองในประเทศนั้น เพราะการศึกษา และเศรษฐกิจจำเป็นต้องพึ่งพากัน ถ้าระดับการศึกษาดีภาวะเศรษฐกิจของประเทศชาติก็ดีด้วย และ เมื่อเศรษฐกิจของชาติดีแล้วการศึกษาก็ย่อมได้รับการทะนุบำรุงให้ดียิ่งขึ้นดังนั้น รัฐบาลจึงได้พยายามที่จะ พัฒนาการศึกษาของชาติอย่างรีบด่วน โดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งมีประชากรอาศัยอยู่ มากที่สุดถึงหนึ่งในสามของประชากรทั้งประเทศ นโยบายกระจายการศึกษาสู่ภูมิภาค (พ.ศ. 2484 – 2485) ในปี พ.ศ. 2484 ตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล รัฐบาล ภายใต้การนำของจอมพลแปลก พิบูลสงคราม ได้มีนโยบายที่จะกระจายการศึกษาในระดับอุดมศึกษาสู่ ภูมิภาคโดยกำหนดให้ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีมหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือในสังกัดกระทรวง ศึกษาธิการ และดำริให้จัดตั้งมหาวิทยาลัยนี้ ที่จังหวัดอุบลราชธานี รัฐบาลได้มอบหมายให้ มล.ปิ่น มาลากุล ณ อยุธยา ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาเป็นหัวหน้า คณะสำรวจและจัดทำแผนที่ คณะสำรวจได้เลือกบริเวณใกล้ลำน้ำเซ เป็นที่จัดตั้งมหาวิทยาลัย และ เพื่อให้สอดคล้องกับโครงสร้างการศึกษาสมัยนั้นที่ผู้จบชั้นมัธยมศึกษาจะต้องเรียนโรงเรียนเตรียมอุดม ศึกษาก่อนสองปีจึงจะเข้าเรียนมหาวิทยาลัย รับบาลจึงให้บรรจุโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาเข้าไว้ ใน การก่อตั้งมหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือด้วย ในปีแรกของการดำเนินการ เพื่อจะก่อตั้งมหาวิทยาลัยนั้น เป็นเวลาเดียวกับที่ญี่ปุ่นนำทัพมา ประชิดชายแดนไทยด้านกัมพูชา จังหวัดอุบลราชธานีเป็นจุดยุทธศาสตร์ซึ่งอยู่ในภาวะคับขัน แม้บริเวณ ที่กำลังสำรวจเพื่อจัดตั้งมหาวิทยาลัยใหม่ก็มีเครื่องบินญี่ปุ่นมาบินวนเวียนอยู่ ดังปรากฏในรายงานที่หัวหน้า คณะสำรวจบันทึกเสนอหลวงสินธุสงครามชัย รัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น และต่อมา ในวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2485 ได้เกิดสงครามมหาเอเชียบูรพา จึงทำให้ความคิดที่จะจัดตั้งมหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่จังหวัดอุบลราชธานีชะงักไป ภายหลังสงครามยุติลงแล้ว โครงการกระจายการศึกษาในระดับอุดมศึกษาออกสู่ภูมิภาคยังไม่ได้รับการหยิบยกขึ้นมาดำเนินการใหม่เป็นเวลากว่าสิบปี โดยในช่วงระยะเวลาดังกล่าว รัฐบาลต้องฟื้น ฟูประเทศเป็นการรีบด่วนจึงหันไปให้ความสนใจกับการขยายการศึกษาภาคบังคับ คือระดับประถมศึกษา แทน จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2503 รัฐบาลโดยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เป็นนายกรัฐมนตรีได้วาง โครงการพัฒนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือขึ้น โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธานและได้มีการทบทวนการก่อ ตั้งมหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือขึ้นมาอีก จนเมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2505 ได้มี การประชุมคณะกรรมการพัฒนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ณ ตึกบัญชาการ สำนักนายกรัฐมนตรีเพื่อ ขอความเห็นชอบในเรื่องที่จะจัดตั้งสถาบันการศึกษาวิชาชีพชั้นสูง เพื่อผลิตกำลังคน โดยเฉพาะในภูมิ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือโดยลักษณะของสถาบันแห่งนี้จะมีลักษณะเหมือนกับการจัดตั้งวิทยาลัย เกษตรกรรมและวิศวกรรม (Agriculture and Mechanical College)…