กลุ่มผลิตภัณฑ์เทียนหอมเดชอุดม

พิกัดภูมิศาสตร์ :

14.907597, 105.078895

ที่ตั้ง :

เลขที่ 209/2 หมู่ 8 ตำบลเมืองเดช อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี โทร.081-7601426

เทียนหอมเดชอุดม

กลุ่มผลิตภัณฑ์เทียนหอมเดชอุดม ได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2543 โดยการริเริ่มของคุณชลิดา พูลทรัพย์ ผู้ซึ่งมีประสบการณ์ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ เมื่อโยกย้ายกลับมายังถิ่นฐานบ้านเกิดจึงมีแนวคิดที่จะสร้างงานในท้องถิ่นขึ้น เนื่องด้วยเป็นคนจังหวัดอุบลราชธานี มีความคุ้นเคยกับประเพณีแห่เทียนพรรษาซึ่งประเพณีที่โดดเด่นของจังหวัดอุบลราชธานี จึงได้สร้างสรรค์และพัฒนาผลิตภัณฑ์จากเทียนขึ้นให้มีความสวยงามและใช้ประโยชน์ได้มากกว่าการจุดเป็นพุทธบูชา

เทียนหอมเดชอุดม เทียนหอมเดชอุดม

รูปแบบผลิตภัณฑ์เทียนที่ได้พัฒนาขึ้นเป็นการสร้างสรรค์งานศิลปะที่แตกต่างจากที่อื่น ๆ โดยการนำลายศุภลักษณ์เลียนแบบธรรมทั้งดอกไม้ใบหญ้าที่ละเอียดอ่อนเหมือนจริงมาใส่ไว้ในงาน อีกทั้งโดดเด่นในการจัดวางโทนสี โดยเน้นความสวยงาม สีสันสดใสสะอาดตา เหมาะสำหรับเป็นของฝากของที่ระลึก เก็บสะสม นอกจากนั้น ยังมีหัวน้ำหอมสกัดใส่ผสมลงไปในเทียนเพื่อให้เกิดกลิ่นหอ หัวน้ำหอมสมุนไพรที่ใช้ได้จากศูนย์น้ำหอมสมุนไพรบ้านม่วง อำเภอเดชอุดม ทั้งยังได้นำวัสดุพื้นถิ่นมาใช้เป็นภาชนะบรรจุภัณฑ์ ซึ่งได้จากกลุ่มหัตถกรรมพื้นบ้านบ้านเวียงเกษม และเครื่องปั้นดินเผาจากปากห้วยวังนอง เป็นลักษณะบูรณาการด้านการผลิต การตลาด และการบริหารจัดการเข้าด้วยกัน  ซึ่งช่วยกระจายรายได้ให้กับคนในท้องถิ่น จุดเด่นเป็นดอกลักษณ์ของผลิตภัณฑ์เทียนหอมเดชอุดม คือ การจำลองความเป็นธรรมชาติที่เหมือนจริง มีความอ่อนหวานละมุนละไม ผลิตภัณฑ์เทียนหอมเดชอุดม สร้างรายได้ให้กับชุมชนเป็นอย่างมาก สามารถจำหน่ายได้ทั้งในประเทศและส่งออกไปยังต่างประเทศ

วัสดุอุปกรณ์ในการทำผลิตภัณฑ์เทียนหอม

  1. แผ่นเทียนและส่วนผสม
  2. กาน้ำร้อน
  3. บล็อกปั้มเทียน
  4. สีย้อมเทียน
  5. ลายปั้นเทียน
  6. กะลามะพร้าว
  7. ไดร์เป่าผม
  8. เครื่องเจีย
  9. สว่าน
  10. เตาแก้ส

เทียนหอมเดชอุดม

วิธีการผลิต/ขั้นตอนการผลิตเทียนหอม

  1. นำส่วนผสมต่าง ๆ ของเทียนมาต้มรวมกัน เมื่อเทียนหลอมละลายแล้ว ตักเทใส่กาน้ำแล้วเทลงถาดให้มีความหนา 0.3 เซนติเมตร เทให้สม่ำเสมอกันทั้งแผ่น จากนั้นปล่อยให้เย็นและเทียนจะเริ่มแข็งตัว
  2. เมื่อเทียนแข็งตัวแล้วให้ใช้บล็อคเหล็กทรงกระบอก กดลงบนแผ่นเทียนเพื่อให้ได้แผ่นเทียนรูปร่างกลม หรือบล็อกรูปทรงอื่น ๆ ตามที่ต้องการ แกะแผ่นเทียนเป็นชิ้น ๆ นำมาซับให้แห้ง
  3. เริ่มขึ้นดอกด้วยการปั้นตัวตุ้มหรือเกสรดอกก่อน โดยจะปั้นให้มีลักษณะรูปร่างเหมือนหยดน้ำ การจะนำแผ่นเทียนมาปั้นหรือดัดทุกครั้ง ต้องนำแผ่นเทียนไปชุบในน้ำเทียนที่ต้มไว้แล้วก่อนเพื่อให้แผ่นเทียนอ่อนตัวและดัดรูปทรงได้ง่าย
  4. เมื่อได้ตุ้มดอกแล้วนำไปจุ่มลงในสีย้อมเทียนที่ต้มให้อุ่นตลอดเวลา
  5. การทำกลีบดอก ให้นำแผ่นเทียนไปพิมพ์ลายด้วยแม่พิมพ์ที่เตรียมไว้ จากนั้นนำไปแช่ในน้ำเย็นเพื่อให้ลายแข็งและอยู่ตัว
  6. การขึ้นดอก นำกลีบเดอกที่เตรียมไว้จุ่มในน้ำอุ่นให้อ่อนตัว นำมาบีบขึ้นรูปเข้ากับตุ้มดอกทำเป็นกลีบและชั้น จนได้ดอกไม้ตามแบบที่ต้องการ
  7. การประกอบเป็นช่อ ให้นำดอกไม้ที่ได้นำมาประกอบเข้ากับส่วนต่าง ๆ ให้เป็นช่อตามที่ออกแบบไว้ หรือตามที่ลูกค้าสั่ง แต่ละช่ออาจจะประกอบไปด้วยใบ ดอกที่มีขนาดแตกต่างกัน หรือดอกที่มีสีที่กลมกลืนกัน
  8. การเตรียมภาชนะใส่เทียนหอมในที่นี้จะใช้กะลามะพร้าว โดยเริ่มจากการนำกะลามะพร้าวมาขัดให้เรียบทั้งด้านในและด้านนอก เจาะรูใส่ขาตั้งให้เรียบร้อย จากนั้นจึงประกอบเป็นช่อดอกต่าง ๆ ลงไป ซึ่งขั้นตอนนี้ต้องอาศัยความชำนาญความคิดสร้างสรรค์ในการจัดวาง และเข้าใจในองค์ประกอบของสีที่ทำให้เกิดความกลมกลืนเข้ากันได้เป็นอย่างดี จึงนับว่าเป็นศิลปะที่ต้องอาศัยทั้งพรสวรรค์และพรแสวง ที่ต้องขบคิดรูปแบบใหม่ ๆ ตลอดเวลา
  9. ตรวจสอบความเรียบร้อยของชิ้นงานให้ได้คุณภาพ จึงนำออกจำหน่าย

ในปี พ.ศ. 2557 กลุ่มผลิตภัณฑ์เทียนหอมเดชอุดมได้สร้างความตื่นตาตื่นใจให้กับชาวจังหวัดอุบลราชธานีและชาวโลกให้ได้เห็นความอลังการและความวิจิตรงดงามของเทียนหอม โดยได้มีโอกาสได้นำเทียนหอมมาทำเป็นต้นเทียนร่วมในขบวนแห่เทียนพรรษาของจังหวัดอุบลราชธานี เป็นขบวนต้นเทียนที่มีความสวยงามอ่อนช้อยและหอมหวาน สร้างความประทับใจและตรึงใจแก่ผู้ชมเป็นอย่างมาก

เทียนหอมเดชอุดม เทียนหอมเดชอุดม เทียนหอมเดชอุดม เทียนหอมเดชอุดม เทียนหอมเดชอุดม

กลุ่มผลิตภัณฑ์เทียนหอมเดชอุดม นอกจากจะเป็นแหล่งผลิตและสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เทียนหอมแล้ว ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ให้กับชุมชน โดยการถ่ายทอดความรู้วิธีการทำผลิตภัณฑ์เทียนหอมให้กับเด็กและเยาวชนในท้องถิ่น และรับสอนสำหรับผู้ที่ต้องการนำไปต่อยอดเพื่อประกอบอาชีพอีกด้วย

บรรณานุกรม :

ชลิดา พูลทรัพย์. (2560). สัมภาษณ์ 26 พฤษภาคม 2560

ฝ่ายเทคโนโลยีทางการศึกษา สำนักวิทยบริการ. (2555). เทียนหอม : วีดีทัศน์รวบรวมและเผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสาน, 2 กันยายน 2560. https://youtu.be/YYaISoUhXh8

Tag

การทอผ้าไหม การทำต้นเทียนพรรษา การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การปฏิบัติธรรม การแกะสลักเทียนพรรษา ครูภูมิปัญญาไทย บุญมหาชาติ ชุมชนทำเทียนพรรษา บ้านชีทวน พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น ดนตรีพื้นบ้าน ดนตรีพื้นเมืองอีสาน ต้นเทียนพรรษาประเภทติดพิมพ์ ต้นเทียนพรรษาประเภทแกะสลัก ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ประเพณีท้องถิ่น ประเพณีอีสาน ประเพณีแห่เทียนพรรษา วัดหนองป่าพง วิถีชีวิตคนอีสาน วิปัสสนากรรมฐาน ศิลปกรรมท้องถิ่นอีสาน ศิลปะญวน สถาปัตยกรรมท้องถิ่น สถาปัตยกรรมท้องถิ่นอีสาน สิม หัตถกรรมการทอผ้า หัตถกรรมท้องถิ่น อำเภอพิบูลมังสาหาร อำเภอตระการพืชผล อำเภอน้ำยืน อำเภอม่วงสามสิบ อำเภอวารินชำราบ อำเภอสว่างวีระวงศ์ อำเภอสิรินธร อำเภอเขมราฐ อำเภอเขื่องใน อำเภอเดชอุดม อำเภอเมืองอุบลราชธานี อำเภอโขงเจียม อุบลราชธานี อุโบสถ ฮีตสิบสอง ภูมิปัญญาท้องถิ่น