ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ อุบลราชธานี แหล่งเรียนรู้หม่อนไหม

ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ (อุบลราชธานี) หน่วยงานภาครัฐที่ส่งเสริมและสนับสนุนการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม การรับรองมาตรฐานผ้าไหม และการแปรรูปผลิตภัณฑ์หม่อนไหม ตลอดจนการศึกษาวิจัยเพื่อพัฒนาหม่อนไหม ตั้งอยู่ที่อำเภอสว่างวีระวงศ์ จังหวัดอุบลราชธานี

ศูนย์หม่อนไหม-การปลูกหม่อน-การเลี้ยงไหม

ภาคอีสานตอนล่างยังคงอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมไว้ให้คงอยู่ในวิถีชีวิตประจำวัน ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สังกัดกรมหม่อนไหม จะเป็นหน่วยงานภาครัฐที่จะช่วยสนับสนุนส่งเสริมและอนุรักษ์ให้ศิลปวัฒนธรรมนี้ให้คงอยู่

ภารกิจศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ อุบลราชธานี

  1. ศึกษาสภาพปัญหาในพื้นที่ที่รับผิดชอบ
  2. ศึกษา วิจัย ทดสอบ และพัฒนาเกี่ยวกับเทคโนโลยีการผลิต การขยายพันธุ์หม่อนไหมและวัสดุย้อมสี การอนุรักษ์พันธุกรรมและภูมิปัญญาด้านการทอผ้าไหม
  3. ดำเนินการผลิต ขยายให้บริการพันธุ์หม่อนไหมและวัสดุย้อมสี
  4. ทดสอบ ตรวจสอบ รับรองมาตรฐานคุณภาพหม่อนไหม ผลิตภัณฑ์และผลพลอยได้
  5. เป็นแหล่งข้อมูล ศูนย์บริการข้อมูล และพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ด้านหม่อนไหม
  6. ถ่ายทอดเทคโนโลยี สร้างเครือข่าย และให้บริการทางวิชาการด้านหม่อนไหมแก่เกษตรกร ผู้ประกอบการและภาคเอกชน
  7. ปฏิบัติงานร่วมกันหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง หรือที่ได้รับมอบหมาย

ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ อุบลราชธานี ได้จัดให้บริการแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ ที่เปิดโอกาสให้ผู้ที่สนใจเข้าไปศึกษาเรียนรู้ ได้แก่

การปลูกหม่อน จะบริการให้ความรู้ด้านพันธุ์หม่อน การปลูกหม่อน การขยายพันธุ์หม่อน การดูแล เขตกรรมแปลงหม่อนและการจัดการระบบน้ำในแปลงหม่อนอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีพื้นที่ทดลองปลูกกว่า 140 ไร่ แบ่งเป็นแปลงหม่อน ประมาณ 60 ไร่ ปลูกหม่อนสายพันธุ์ต่าง ๆ กว่า 150 สายพันธุ์ทั่วโลก เป็นศูนย์รวบรวมและอนุรักษ์พันธุกรรมหม่อน ภายใต้โครงการธนาคารเชื้อพันธุกรรมหม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

สายพันธุ์ที่ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ ส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกเพื่อเลี้ยงไหมคือ พันธุ์บุรีรัมย์ 60 และสายพันธุ์ที่ส่งเสริมให้ปลูกเพื่อกินผลคือ พันธุ์เชียงใหม่ ผู้ที่สนใจสามารถเข้าไปติดต่อขอกล้าพันธุ์เพื่อนำไปปลูกและขยายพันธุ์ได้

ศูนย์หม่อนไหม-การปลูกหม่อน-การเลี้ยงไหม ศูนย์หม่อนไหม-การปลูกหม่อน-การเลี้ยงไหม mhon_mhai9 ศูนย์หม่อนไหม-การปลูกหม่อน-การเลี้ยงไหม mhon_mhai12

การเลี้ยงไหม บริการให้ความรู้ด้านการเลี้ยงไหม พันธุ์ไหม การจัดการหนอนไหมในระยะต่าง ๆ และการเก็บรังไหม เป็นต้น ภายในศูนย์ฯ จะมีโรงเรือนสำหรับเลี้ยงไหม 3 โรงเรือน สาธิตการเลี้ยงไหมแบบพื้นบ้าน และการเลี้ยงไหมในโรงเรือนปิด การต่อไหมหรือขยายพันธุ์ไหมเพื่อให้ได้ไข่ไหมสำหรับแจกจ่ายให้เกษตรกร นอกจากนั้นแล้วยังมีห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ เพื่อตรวจวินิจฉัยโรคเพบรินของไหมพันธุ์ต่าง ๆ

mhon_mhai14 mhon_mhai15 ศูนย์หม่อนไหม-การปลูกหม่อน-การเลี้ยงไหม

การผลิตเส้นไหม สาธิตการสาวไหม ตีเกลียว และการกรอเส้นไหมด้วยเครื่องสาวไหมพื้นบ้านและ UB เป็นการถ่ายทอดความรู้เรื่องการสาวไหม สนับสนุนให้เกษตรกรเพิ่มผลผลิตเส้นไหม ด้วยเครื่องมือและวิธีการต่าง ๆ ที่ได้จากการศึกษาวิจัยและถ่ายทอดไปยังเกษตรกร นอกจากนั้นยังมีการจัดกิจกรรม เช่น การแข่งขันสาวไหม เพื่อให้เกษตรกรได้ฝึกฝนเรียนรู้จนเกิดทักษะความชำนาญ และถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กันและกัน

การทอผ้าไหม สาธิตการทอผ้าไหม การฟอกย้อมสีเส้นไหม และการขอรับรองมาตรฐานผ้าไหมตรานกยูงพระราชทาน เพื่อรับรองคุณภาพและมาตรฐานของผ้าไหมไทยให้เป็นสากล และมีการจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมคุณภาพของการทอผ้าไหม เช่น การประกวดการผ้าไหมตรานกยูง จากระดับท้องถิ่นสู่ระดับประเทศ นอกจากนั้นยังส่งเสริมกลุ่มชุมชนให้เป็นแหล่งเรียนรู้ในการผลิตผ้าไหม เช่น ชุมชนบ้านสมพรรัตน์ อำเภอบุณฑริก ตชด.ตาเอ็ม บ้านน้ำขุ่น บ้านลาดสมดี บ้านหนองบ่อ บ้านปาว เป็นต้น mhon_mhai17

การแปรรูปผลิตภัณฑ์หม่อนไหม สาธิตการจัดทำผลิตภัณฑ์จากหม่อนไหม ลดของเหลือใช้จากการผลิตหม่อนไหม เพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์หม่อนไหม เช่น การทำชาใบหม่อน การทำดอกไม้ประดิษฐ์จากรังไหม การทำน้ำผลหม่อน และข้าวเกรียบผลหม่อน เป็นต้น

mhon_mhai18

ฟาร์มตัวอย่างเศรษฐกิจพอเพียงด้านหม่อนไหม ให้บริการรูปแบบการเลี้ยงไหมให้เหมาะสมกับสภาพเกษตรกรร่วมกับการปลูกพืช การเลี้ยงสัตว์และการประมง

ศูนย์หม่อนไหม-การปลูกหม่อน-การเลี้ยงไหม

นอกจากนั้นแล้วภายในศูนย์ฯ ยังมีพิพิธภัณฑ์หม่อนไหม จัดแสดงและนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับการปลูกหม่อน การเลี้ยงไหม การทอผ้า และการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากหม่อนและไหมในรูปแบบต่าง ๆ

mhon_mhai16

ที่ตั้ง ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ อุบลราชธานี 

หมู่ที่ 1 ตำบลบุ่งมะแลง อำเภอสว่างวีระวงศ์ จังหวัดอุบลราชธานี โทร.045-426005 เว็บไซต์ : http://www.qsds.go.th/qssc_ubn/

พิกัดภูมิศาสตร์ ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ อุบลราชธานี 

15.276122, 105.035167

บรรณานุกรม

ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ (อุบลราชธานี). (แผ่นพับ)

อสมท ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. (2558). รัก ณ ถิ่นไทย : ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติ์ฯ อุบลราชธานี, 2 กันยายน 2560. https://youtu.be/LtFc5_XCYYw

อิทธิเดช ฤทธิแผลง (2560). สัมภาษณ์ 20 เมษายน 2560

Tag

การทอผ้าไหม การทำต้นเทียนพรรษา การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การปฏิบัติธรรม การแกะสลักเทียนพรรษา ครูภูมิปัญญาไทย บุญมหาชาติ บุญเดือนแปด ชุมชนทำเทียนพรรษา บ้านชีทวน พักผ่อนหย่อนใจ พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น ดนตรีพื้นบ้าน ดนตรีพื้นเมืองอีสาน ต้นเทียนพรรษาประเภทติดพิมพ์ ต้นเทียนพรรษาประเภทแกะสลัก ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ประเพณีท้องถิ่น ประเพณีอีสาน ประเพณีแห่เทียนพรรษา วัดหนองป่าพง วิถีชีวิตคนอีสาน วิปัสสนากรรมฐาน ศิลปกรรมท้องถิ่นอีสาน ศิลปะญวน สถาปัตยกรรมท้องถิ่น สถาปัตยกรรมท้องถิ่นอีสาน สาขาวัดหนองป่าพง สิม หัตถกรรมการทอผ้า อำเภอพิบูลมังสาหาร อำเภอตระการพืชผล อำเภอน้ำยืน อำเภอม่วงสามสิบ อำเภอวารินชำราบ อำเภอสว่างวีระวงศ์ อำเภอสิรินธร อำเภอเขมราฐ อำเภอเขื่องใน อำเภอเดชอุดม อำเภอเมืองอุบลราชธานี อุบลราชธานี อุโบสถ ฮีตสิบสอง