พิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ เรียนรู้วิถีชีวิตอีสานชุมชนบ้านปะอาว

พิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ บ้านปะอาว อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี เกิดขึ้นจากแนวคิดของพระอาจารย์มหาพยนต์ สันตจิตโต ที่เห็นว่าชุมชนบ้านปะอาวมีประวัติและเรื่องราวมาอย่างยาวนาน มีสิ่งของเครื่องใช้ที่กระจัดกระจายอยู่ในพื้นที่ต่าง ๆ ควรจะมีการรวบรวมและจัดเก็บให้เป็นแหล่งข้อมูลเพื่อให้อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษาและเรียนรู้

อุโบสถ วัดบูรพาปะอาวเหนือ
อุโบสถ วัดบูรพาปะอาวเหนือ

ความเป็นมาของพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ

วัดบูรพาปะอาวเหนือ และชาวบ้านปะอาว มีแนวคิดในการจัดทำพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านมาหลายปี โดยพระอาจารย์มหาพยนต์ สันตจิตโต  เห็นว่าชุมชนบ้านปะอาวนั้นเป็นชุมชนเก่าแก่ มีประวัติความเป็นมาที่เล่าขานสืบต่อกันมายาวนาน นอกจากนั้นแล้วยังมีสิ่งของเครื่องใช้เก่าแก่ที่ยังหลงเหลืออยู่เป็นจำนวนมากที่กระจัดกระจายอยู่ ไม่มีการรวบรวมและจัดเก็บอย่างเป็นระบบ เกรงว่าสิ่งของเหล่านั้นจะสูญหายไปได้ ทางวัดได้เล็งเห็นคุณค่าและต้องการเก็บรักษาสิ่งของเหล่านั้นซึ่งแสดงถึงภูมิปัญญาที่สะสมมาจากบรรพบุรุษไว้ จึงได้ทำพิพิธภัณฑ์นี้ขึ้น

อาคารพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
อาคารพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
พระอาจารย์มหาพยนต์ สันตจิตโต
พระอาจารย์มหาพยนต์ สันตจิตโต ผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ

ในปี พ.ศ. 2537 เป็นระยะเริ่มต้นการทำพิพิธภัณฑ์ทางวัดได้ดำเนินการรวมรวมวัตถุ สิ่งของเครื่องใช้โบราณต่าง ๆ ไว้ โดยเก็บรักษาไว้ที่ใต้ถุนศาลาที่พักสงฆ์เป็นการชั่วคราวก่อน และในปี 2540 ก็ได้นำมาจัดแสดงให้ได้ชมแบบไม่เป็นทางการเรื่อยมา จนเมื่อวันที่ 19 เมษายน 2541 จึงได้เปิดตัวพิพิธภัณฑ์อย่างเป็นทางการ โดยการนำของพระครูธรรมสุนทรนิวิฐ เจ้าอาวาสในขณะนั้น พระอาจารย์มหาพยนต์ และนายอภิชาต พานเงิน โดยใช้พื้นที่บริเวณชั้นล่างของกุฏิหลังใหญ่เป็นพื้นที่จัดแสดง และจากนั้นก็มีชาวบ้านนำสิ่งของมาบริจาคให้อยู่เป็นประจำ จนวัดได้กลายเป็นศูนย์การเรียนรู้ให้แก่สถานศึกษาต่าง ๆ มีหน่วยงานทั้งรัฐและเอกชน ตลอดจนประชาชนทั่วไปที่สนใจด้านประวัติศาสตร์ได้เดินทางเข้ามาศึกษาเรียนรู้ จนเป็นที่รู้จักไปทั่ว

ประตูทางเข้าอาคารพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
ประตูทางเข้าอาคารพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
พระพุทธรูปในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
พระพุทธรูปในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
เครื่องทองเหลืองที่แสดงในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
เครื่องทองเหลืองที่แสดงในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
เครื่องทองเหลืองที่แสดงในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
เครื่องทองเหลืองที่แสดงในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
ผ้าพื้นเมืองและการแต่งกายที่แสดงในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
ผ้าพื้นเมืองและการแต่งกายที่แสดงในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
คัมภีร์ใบลานที่แสดงในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
คัมภีร์ใบลานที่แสดงในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
ภาพจิตรกรรมฝาผนังวิถีชีวิตชุมชนบ้านปะอาว
ภาพจิตรกรรมฝาผนังวิถีชีวิตชุมชนบ้านปะอาว

ปัจจุบัน ทางวัดได้สร้างอาคารพิพิธภัณฑ์หลังใหม่ขึ้นแล้ว เป็นอาคารคอนกรีต 3 ชั้น และภายในได้จัดแสดงสิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ ประกอบภาพจิตรกรรมฝาผนังที่บอกเล่าถึงประวัติความเป็นมาและวิถีชีวิตของชุมชนบ้านปะอาว บริเวณชั้น 2 เป็นงานจิตรกรรมฝาผนังเกี่ยวกับ ฮีต 12 และนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ และบริเวณชั้น 3 เก็บรักษาหนังสือใบลาน

วัตถุสิ่งของที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
วัตถุสิ่งของที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
วัตถุสิ่งของที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
วัตถุสิ่งของที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ
พระมหาพยนต์ สันตจิตโต
พระมหาพยนต์ สันตจิตโต

ที่ตั้ง พิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ

วัดบูรพาปะอาวเหนือ เลขที่ 87 หมู่ 5 บ้านปะอาว อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี

พิกัดภูมิศาสตร์ พิพิธภัณฑ์วัดบูรพาปะอาวเหนือ

15.356278, 104.726590

บรรณานุกรม

พระมหาพยนต์ สันตจิตโต. สัมภาษณ์, 22 ธันวาคม 2559

ศักดิ์ชาย สิกขา. (2554). พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดบูรพาปะอาวเหนือ, 12 มีนาคม 2560. http://www.esanpedia.oar.ubu.ac.th/artdesign

Tag

การทอผ้าไหม การทำต้นเทียนพรรษา การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การปฏิบัติธรรม การแกะสลักเทียนพรรษา ครูภูมิปัญญาไทย บุญเดือนแปด ชุมชนทำเทียนพรรษา บ้านชีทวน พักผ่อนหย่อนใจ พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น ดนตรีพื้นบ้าน ดนตรีพื้นเมืองอีสาน ต้นเทียนพรรษาประเภทติดพิมพ์ ต้นเทียนพรรษาประเภทแกะสลัก ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ประเพณีท้องถิ่น ประเพณีอีสาน ประเพณีแห่เทียนพรรษา วัดหนองป่าพง วิถีชีวิตคนอีสาน วิปัสสนากรรมฐาน ศิลปกรรมท้องถิ่นอีสาน ศิลปะญวน สถาปัตยกรรมท้องถิ่น สถาปัตยกรรมท้องถิ่นอีสาน สิม หนังสือใบลาน หอแจก หัตถกรรมการทอผ้า อำเภอพิบูลมังสาหาร อำเภอตระการพืชผล อำเภอน้ำยืน อำเภอม่วงสามสิบ อำเภอวารินชำราบ อำเภอสว่างวีระวงศ์ อำเภอสิรินธร อำเภอเขมราฐ อำเภอเขื่องใน อำเภอเดชอุดม อำเภอเมืองอุบลราชธานี อุบลราชธานี อุโบสถ ฮีตสิบสอง