พระครูเกษมธรรมานุวัตร ผู้อนุรักษ์สืบสานศิลปวัฒนธรรมประเพณีอีสาน

พระครูเกษมธรรมานุวัตร เจ้าอาวาสวัดเกษมสำราญ อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี ผู้มีบทบาทสำคัญในการอนุรักษ์และสืบสานศิลปวัฒนธรรมและประเพณีของท้องถิ่นอีสานเพื่อให้ชุมชนและอนุชนรุ่นหลังได้ศึกษาเรียนรู้ โดยผลงานเชิงประจักษ์ที่โดดเด่น ได้แก่ การสร้างพิพิธภัณฑ์เมืองเกษมสีมา ที่รวบรวมและจัดแสดงศิลปวัตถุสิ่งของในวิถีชีวิตของท้องถิ่นอีสาน การฟื้นฟูการสร้างเมรุนกหัสดีลิงค์

ประวัติพระครูเกษมธรรมานุวัตร วัดเกษมสำราญ อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี

พระครูเกษมธรรมานุวัตร หรือที่ชาวบ้านพุทธศาสนิกชนศิษยานุศิษย์นิยมเรียกกันติดปากตามภาษาท้องถิ่นว่า “ญาท่านเกษม” หรือ “พ่อท่านเกษม” เจ้าอาวาสวัดเกษมสำราญ อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี มีสถานะเดิมชื่อ นายบุญชู สายเล็น เกิดเมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ.2489 บิดาชื่อนายออน สายเล็น มารดาชื่อนางพร สายเล็น (ถึงแก่กรรมตั้งแต่ญาท่านอายุได้ 3 ขวบ) ญาท่านเกษม เกิดที่บ้านเลขที่ 43 หมู่ 1 ตำบลเกษม อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน 4 คน เป็นชาย 1 คน และหญิง 3 คน โดยญาท่านเกษม เป็นบุตรคนที่ 3

พระครูเกษมธรรมานุวัตร เข้าสู่เพศบรรพชิตเมื่อขึ้น 3 ค่ำ ปีมะเมีย ตรงกับวันที่ 5 เดือนกุมภาพันธ์ 2509 ณ พัทธสีมา วัดเกษมสำราญ ตำบลเกษม อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี พระอุปัชฌาย์คือ พระครูนันทปัญญาจารย์ เจ้าอาวาสวัดเกษมสำราญ ในสมัยนั้น

monk_kasemdhammanuwat (2)

คุณวุฒิของพระครูเกษมธรรมานุวัตร

  • พ.ศ. 2516 สอบไล่ได้นักธรรมชั้นเอก  วัดโนนรังน้อย สำนักเรียนคณะจังหวัดอุบลราชธานี  ให้ไว้  ณ  วันที่  7  กุมภาพันธ์  2517
  • พ.ศ. 2529 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นพระปลัดบุญชู  ฐานานุกรม  ในพระครูไพโรจน์ปรีชากร เจ้าคณะอำเภอตระการพืชผล
  • พ.ศ. 2523 ได้รับดำรงตำแหน่งรองเจ้าอาวาสวัดเกษมสำราญ ตำบลเกษม อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี  ตราตั้งที่  20/2523
  • พ.ศ. 2523 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์  เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นตรี  รองเจ้าอาวาส  “พระครูเกษมธรรมานุวัตร”
  • พ.ศ. 2524  ได้รับตราตั้งครูสอนปริยัติธรรมประจำสำนักศาสนศึกษาวัดเกษมสำราญ ตำบลเกษม  อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี  ตราตั้งที่  44/2524
  • พ.ศ. 2532 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นกรรมการสนามหลวงแผนกธรรม  ตราตั้งที่  54/2532
  • พ.ศ. 2539 ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดเกษมสำราญ  ตำบลเกษม อำเภอตระการพืชผล  จังหวัดอุบลราชธานี  ตราตั้งที่  53/2539
  • พ.ศ. 2539 ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรองเจ้าคณะตำบลเกษม เขต 1 อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี ตราตั้งที่ 1/2539
  • พ.ศ. 2539  ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะตำบลเกษม เขต 1 อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี  ตราตั้งที่ 7/2539
  • พ.ศ. 2540 ได้รับพระราชทานแต่งตั้งให้เป็นพระอุปัชฌาย์ในเขตการปกครองเกษม เขต1 อำเภอตระการพืชผล  จังหวัดอุบลราชธานี
  • พ.ศ. 2545 ได้รับการเลื่อนชั้นพระสังฆาธิการ เจ้าคณะตำบลชั้นตรี เป็น ชั้นโท
  • พ.ศ. 2550 ได้รับการเลื่อนชั้นพระสังฆาธิการ เจ้าคณะตำบลชั้นโท เป็น ชั้นเอก
  • พ.ศ. 2553 ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะตำบลเกษม-กุดยาลวน เขต 1 อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี ตราตั้งที่  8/2553

พระครูเกษมธรรมานุวัตร เป็นพระภิกษุที่ใช้ชีวิตอย่างสงบ สมถะ เรียบง่าย และท่านยังมีความรู้ด้านต้นไม้และสมุนไพรเป็นอย่างดี ที่สำคัญท่านเป็นผู้ที่มีวาจาสิทธิ์ พูดคำไหนคำนั้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องใด ๆ ก็ตาม ถ้าท่านได้พูดอะไรหรือทักอะไร มักจะเป็นดังที่ท่านพูดเสมอ สุจริตชนใดได้วัตถุมงคลของท่านไป มักจะสุข สมหวัง แคล้วคลาดปลอดภัยจากภยันตรายทั้งหลายทั้งปวง มีคณะสาธุชนเดินทางไปกราบไหว้ญาท่านเกษมไม่ขาดสาย ทั้งที่มาจากในพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานี และจังหวัดใกล้เคียง ตลอดจนจากต่างถิ่นแดนไกล

monk_kasemdhammanuwat

เกียรติคุณที่พระครูเกษมธรรมานุวัตรได้รับ

  • พ.ศ. 2540 ได้รับโล่รางวัล วัดพัฒนาตัวอย่างจากกรมศาสนา กระทรวงศึกษาธิการให้ไว้เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม 2540
  • พ.ศ. 2543 ได้รับเกียรติเป็นกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานดีเด่นประจำปี 2543 จากสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดอุบลราชธานี ให้ไว้เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2543
  • พ.ศ. 2544 ได้รับเกียรติบัตรผลงานดีเด่นด้านอาชีพ  โดยท่านเป็นประธานกลุ่มอาชีพจักสานดีเด่น  เนื่องในวันพ่อแห่งชาติ 5 ธันวามหาราช ประจำปี 2544 จากองค์การบริหารส่วนตำบลเกษม ให้ไว้ ณ วันที่  5 ธันวาคม  2544
  • พ.ศ. 2545 ได้รับโล่เชิดชูเกียรติคุณให้เป็นศิลปินดีเด่นจังหวัดอุบลราชธานี สาขาศิลปะสถาปัตยกรรมประจำปีพุทธศักราช 2545 จากคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ให้ไว้เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2545
  • พ.ศ. 2546 ได้รับเกียรติบัตรรางวัลรองชนะเลิศอันดับ 3 การประกวดหมู่บ้านพัฒนายั่งยืนดีเด่นระดับตำบล  ตามนโยบาย  “บ้านเมืองน่าอยู่ เชิดชูคุณธรรม”  ประจำปี 2546  จากนายอำเภอตระการพืชผล  จังหวัดอุบลราชธานี  ให้ไว้เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2546
  • พ.ศ. 2548 เป็นประธานคณะกรรมการสถานศึกษาดีเด่นของโรงเรียนบ้านเกษม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุบลราชธานี  เขต 2
  • พ.ศ. 2551 เป็นผู้ดำรงตนอยู่ในคุณธรรมจริยธรรมและบำเพ็ญประโยชน์ต่อสังคมตามโครงการเมืองไทย เมืองคนดี  จากกรมศาสนา กระทรวงวัฒนธรรมและได้รับโล่เกียรติยศ รางวัลเพชรแผ่นดิน สาขาผู้นำศาสนาอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น จาก ศ.ดร.นิพนธ์  ศศิธร  อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
  • พ.ศ. 2552 ได้รับเกียรติบัตรผู้ทำคุณประโยชน์ต่อกระทรวงวัฒนธรรม  ระดับจังหวัด ด้านการส่งเสริมศาสนาศิลปะ  และวัฒนธรรม  และได้รับรางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 การประกวด “วัดส่งเสริมสุขภาพดี  ระดับจังหวัด”
  • พ.ศ. 2560 ได้รับการยกย่องให้เป็น ครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ 8 ด้านศิลปกรรมนกหัสดีลิงค์ จากสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
  • พ.ศ. 2560 ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติให้เป็นผู้ที่มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรม ประจำปี 2560 สาขาศาสนาและประเพณี จากสถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

พระครูเกษมธรรมานุวัตร หรือญาท่านเกษม มีผลงานที่โดดเด่นดังที่ได้กล่าวมาแล้ว ในด้านการพัฒนาวัด พัฒนาชุมชน ด้านการศึกษาของชุมชน และด้านการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมของท้องถิ่นเป็นอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็น การสร้างพิพิธภัณฑ์เกษมสีมา การถ่ายทอดและสืบสานผลงานศิลปะ  “นกหัสดีลิงค์” การถ่ายทอดภูมิปัญญาพื้นบ้านทางวัฒนธรรมด้านการจักสาน เป็นต้น ทำให้วัดเกษมสำราญมีการพัฒนาอย่างรวดเร็ว เป็นทั้งวัดและเป็นทั้งทุกสิ่งทุกอย่างของชุมชน มีห้องสมุด มีพิพิธภัณฑ์ เป็นแหล่งเรียนรู้วัฒนธรรม มีสิมเก่าให้ชื่นชม มีศูนย์หัตถกรรมจักสาน มีภูมิทัศน์ที่สวยงาม เป็นที่ชื่นชมและประทับใจของชาวบ้านและแขกผู้มาเยือน ตลอดจนนักเรียน นักศึกษา ครูบาอาจารย์ ที่มาทัศนศึกษาหาความรู้จากวัดแห่งนี้

monk_kasem

ที่อยู่ พระครูเกษมธรรมานุวัตร

วัดเกษมสำราญ หมู่ 8 ตำบลเกษม อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี

พิกัดภูมิศาสตร์ พระครูเกษมธรรมานุวัตร

15.686177, 105.042787693

บรรณานุกรม

กิตติภณ เรืองแสน. (2554). เปิดกรุวัตถุมงคลของพระครูเกษมธรรมานุวัตร(ญาท่านเกษม)ศิษย์ฝ่ายบรรพชิตใต้ร่มบารมีธรรมของหลวงปู่ญาท่านสวน ฉนฺทโร, วันที่ 12 มีนาคม  2560.  http://www.ryt9.com/s/bmnd/1091312

วัดเกษมสำราญ, วันที่ 12 มีนาคม 2560. http://www.watkasemsamran.com

ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม. (2555). พระครูเกษมธรรมานุวัตร, 12 มีนาคม 2560. http://www.m-culture.in.th/album/128458

หมื่นกรรณ พันตา. (2554). พิพิธภัณฑ์เมืองเกษมสีมา, 12 มีนาคม 2560. www.guideubon.com

Tag

การทอผ้าไหม การทำต้นเทียนพรรษา การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การปฏิบัติธรรม การแกะสลักเทียนพรรษา ครูภูมิปัญญาไทย บุญมหาชาติ บุญเดือนแปด ชุมชนทำเทียนพรรษา บ้านชีทวน พักผ่อนหย่อนใจ พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น ดนตรีพื้นบ้าน ดนตรีพื้นเมืองอีสาน ต้นเทียนพรรษาประเภทติดพิมพ์ ต้นเทียนพรรษาประเภทแกะสลัก ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ประเพณีท้องถิ่น ประเพณีอีสาน ประเพณีแห่เทียนพรรษา วัดหนองป่าพง วิถีชีวิตคนอีสาน วิปัสสนากรรมฐาน ศิลปกรรมท้องถิ่นอีสาน ศิลปะญวน สถาปัตยกรรมท้องถิ่น สถาปัตยกรรมท้องถิ่นอีสาน สาขาวัดหนองป่าพง สิม หัตถกรรมการทอผ้า อำเภอพิบูลมังสาหาร อำเภอตระการพืชผล อำเภอน้ำยืน อำเภอม่วงสามสิบ อำเภอวารินชำราบ อำเภอสว่างวีระวงศ์ อำเภอสิรินธร อำเภอเขมราฐ อำเภอเขื่องใน อำเภอเดชอุดม อำเภอเมืองอุบลราชธานี อุบลราชธานี อุโบสถ ฮีตสิบสอง